Τρίτη, 18 Φεβρουαρίου 2014

Δημήτρης Νανόπουλος: Δεν δέχομαι η Αριστερά να μονοπωλεί την ανθρωπιά


O διακεκριμένος Καθηγητής αστροφυσικής Δημήτρης Νανόπουλος, στη δεύτερη συνέντευξη που παραχωρεί στο maga.gr με αφορμή την απονομή του βραβείου Νόμπελ Φυσικής 2013 στους François Englert και Peter Higgs, αναφέρθηκε στη χρησιμότητα της ανακάλυψης των βραβευμένων επιστημόνων, στο παρόν και στο μέλλον της ανθρωπότητας.


Θεωρεί ότι υπάρχει ζωή και σε άλλους πλανήτες, δεν ανησυχεί για έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, αλλά φοβάται την υπέρμετρη δύναμη που έχει αποκτήσει ο άνθρωπος. Αρνείται ακόμα και να συζητήσει για την πιθανότητα εμφυλίου πολέμου στη χώρα μας, δεν πιστεύει ότι οι Έλληνες είναι ρατσιστές και νιώθει ότι η Αριστερά μονοπωλεί την ευαισθησία και την ανθρωπιά.
Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ο Δημήτρης Νανόπουλος βρίσκεται στο top 5 του h-index των θεωρητικών φυσικών στον κόσμο, με περισσότερες από 580 πρωτότυπες εργασίες στις σημαντικότερες επιστημονικές επιθεωρήσεις και 35,800 ετεροαναφορές, σε διεθνείς επιστημονικές δημοσιεύσεις.
Τι ακριβώς είναι το σωματίδιο Higgs;

αναμένουμε με μεγάλη αγωνία τα υπερσυμμετρικά σωματίδια
Το σωματίδιο Higgs είναι το σωματίδιο που δίνει μάζα στα πράγματα και στον εαυτό του, μέσω ενός αρκετά “πολύπλοκου” μηχανισμού. Για να γίνω πιο κατανοητός θα πρέπει να εξηγήσω πως οι πειραματικοί φυσικοί μελέτησαν το πώς δημιουργείται το σωματίδιο και σε τι διασπάται.
Για εμάς τους θεωρητικούς, όμως, έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον να δούμε τι σημαίνει για την επιστήμη. Αυτό που βρήκαμε μας βάζει σε πάρα πολύ καλό δρόμο για το τι μέλλει γενέσθαι. Το ότι υπάρχει το σωματίδιο αυτό, με ιδιότητες που έχει, αποδεικνύει ότι έχουμε «προπομπό» της Υπερσυμμετρίας και αυτό ακριβώς είναι που εμάς μας ενθουσιάζει. Τώρα ανοίγει, λοιπόν, το επόμενο κεφάλαιο που αφορά στις υπερσυμμετρίες. Αναμένουμε με μεγάλη αγωνία να δούμε, επιτέλους, στο CERN αυτά τα υπερσυμμετρικά σωματίδια.
To πρακτικό συμπέρασμα για όλους εμάς;

η ανακάλυψη του σωματιδίου Higgs παρέχει μια απίστευτη επιστημονική ερμηνεία για τον κόσμο
Το σωματίδιο Χιγκς δεν είναι μια απλή οντότητα. Αποτελεί έναν πολύ βασικό δομικό λίθο σε αυτό που λέμε «καθιερωμένο μοντέλο» της Φυσικής με το οποίο επιχειρούμε σήμερα να κατανοήσουμε τον κόσμο. Η ανακάλυψη του σωματιδίου μας επιβεβαιώνει την εικόνα που έχουμε στήσει γύρω μας και μας παρέχει μια απίστευτη επιστημονική ερμηνεία όλου του σύμπαντος, για το πώς ξεκίνησε, πως εξελίχθηκε και πως έφτασε μέχρι εδώ.
Το Σύμπαν περιέχει 100 δισεκατομμύρια γαλαξίες και κάθε γαλαξίας 100 δισεκατομμύρια άστρα, που ένα από αυτά είναι ο Ήλιος μας. Παρόλα αυτά, σε έναν ασήμαντο πλανήτη, τη Γη, ενός ασήμαντου ηλιακού συστήματος, ενός ασήμαντου γαλαξία, …κάτι κουκκιδίτσες, οι άνθρωποι, έχουν κατορθώσει και έχουν φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο που μπορούν, στηριζόμενοι σε πειραματικά και παρατηρησιακά δεδομένα, να πηγαίνουν πίσω στην αρχή του σύμπαντος και να εξηγούν όλα αυτά τα πράγματα. Αυτό δεν είναι λίγο. Θέλω να πω με αυτό, ότι είναι πάρα πολύ μεγάλο το επιστημονικό έργο που συντελείται αυτή τη στιγμή.
Πόσο πιθανό είναι να υπάρχει ζωή και σε άλλους πλανήτες;
Στον γαλαξία μας υπάρχουν δισεκατομμύρια ηλιακά συστήματα, οπότε είναι πολύ πιθανό να υπάρχει ζωή και σε άλλους πλανήτες. Και όταν λέω ζωή δεν εννοώ ζωή με την έννοια που τη γνωρίζουμε. Μπορεί να είναι άλλου είδους. Αναφέρομαι περισσότερο σε κάποια όντα, τα οποία θα έχουν αναπτύξει μία άποψη για το σύμπαν.
Τώρα το πού πηγαίνουμε; Tο σύμπαν μας λέει ότι αυτοί είναι οι νόμοι μας. Από εκεί και πέρα εμείς είμαστε οι υπαίτιοι για το που θα πάμε. Δηλαδή, αν τινάξουμε τη γη στον αέρα, είναι δικό μας το πρόβλημα και δεν έχει σχέση με τη φύση.
με τον καθηγητή Peter Higgs
με τον καθηγητή Peter Higgs


Έχει αποκτήσει τέτοια δύναμη ο άνθρωπος;

Το κακό που έχει συμβεί, είναι ότι λόγω του ότι αναπτύξαμε μυαλό πολύ περισσότερο από αυτό που είμαστε φτιαγμένοι να έχουμε, έχουμε κάνει υπέρβαση στη φύση. Ο Δαρβίνος έλεγε “survival of the fittest”. Σε αυτό εμείς έχουμε κάνει την υπέρβαση. Για παράδειγμα, η Σουηδία δεν ήταν χώρα για να ζει κόσμος. Για αυτό δεν αναπτύχθηκε ο δυτικός πολιτισμός από την Στοκχόλμη αλλά στην Αθήνα. Γιατί οι καιρικές συνθήκες ήταν τέτοιες που επέτρεπαν στον Πλάτωνα και τον Σωκράτη να κάνουν βόλτες και να φιλοσοφούν στα ποτάμια.
Το “survival of the fittest” έχει πάρει, λοιπόν, άλλη μορφή. Τώρα, όμως, μπορεί να ζήσει όποιος θέλει στη Στοκχόλμη ή ακόμα και στη Φιλανδία.
Από τη μία παρατηρούμε την τεράστια εξέλιξη στις επιστήμες που περιγράφετε, και από την άλλη νιώθουμε ότι ως κοινωνίες γυρίζουμε πίσω. Αυτά δεν είναι αντιφατικά;

όλα είναι ζήτημα ευκαιριών και χρόνου
Ανέκαθεν ίσχυε αυτό. Αν παρακολουθήσετε την περίφημη ταινία “O τρίτος άνθρωπος”, που είναι γυρισμένη το ’49 στη Βιέννη, τον πρωταγωνιστή (Orson Welles) τον κυνηγούσαν να τον σκοτώσουν, γιατί έβαζε πενικιλίνη και την αραίωνε και την έδιναν στα παιδάκια και παραμορφώνονταν. Όταν τον πιάνουν τελικά, τον ρωτούν για ποιο λόγο το κάνει αυτό και εκείνος απαντά “Όλα είναι ζήτημα ευκαιριών και χρόνου”.
Mιλάμε για Αναγέννηση και Leonardo Davinci. Ξέρεις τι γίνονταν την εποχή εκείνη που εξελίσσονταν οι πολιτισμοί; Το αίμα χύνονταν στους αγρούς. Την ίδια στιγμή, η Ελβετία χωρίς πολέμους τι έχει πετύχει; “Τhe ku ku’s clock”. Πάντοτε φαίνονταν να ήταν έτσι. Και στην Αθήνα του Περικλή γίνονταν πόλεμοι.
Είμαστε κοντά σε ένα τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, δηλαδή;

πέρασε στο DNA μας ότι ένας παγκόσμιος πόλεμος δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματά μας
Η κατάσταση όπως είχε εξελιχθεί τον τελευταίο καιρό, με είχε κάνει πράγματι να φοβάμαι πάρα πολύ για κάτι τέτοιο.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι, κατά κάποιο τρόπο, πιστεύω πως μας έχει σώσει η ισορροπία του τρόμου. Δηλαδή ορισμένοι έχουν το ένα χημικό όπλο και οι άλλοι έχουν κάποιο άλλο. Δεν υπάρχει μονοπώλιο.
Δεύτερο, για να είμαστε ειλικρινείς νομίζω ότι η ανθρωπότητα, μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, κατάλαβε πάρα πολλά πράγματα. Έστω και αν φαίνεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν έχει πάρει το μάθημά της. Ωστόσο, νομίζω ότι πέρασε στο DNA μας, πως ένας παγκόσμιος πόλεμος δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματά μας.
Για αυτό και πιστεύω ότι η λύση που έχουν βρει οι μεγάλοι, είναι να κάνουν τοπικούς πολέμους και έτσι, κατά κάποιο τρόπο, να χρησιμοποιούνται αυτά σαν ασφαλιστικές δικλείδες για να μην γίνει ένα γενικευμένο μπαμ. Δεν παίρνω θέση για το ποιος φταίει, απλώς διαβάζω την πραγματικότητα. Τίποτα περισσότερο.
ως ερευνητής, με τoν καθηγητή Steven Weinberg στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ
ως ερευνητής, με τoν καθηγητή Steven Weinberg στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ


Επειδή δοκιμαστήκαμε στον πραγματικό πόλεμο, θα μπορούσατε να πείτε ότι δοκιμάζονται τώρα άλλες μορφές πόλεμο; Ο οικονομικός;
Να σας υπενθυμίσω κάτι. Τον Μάιο του 2010 σε μία συνέντευξή μου στο BHMAGAZINO, είχα υποστηρίξει ότι βαδίζουμε προς έναν οικονομικό ναζισμό. Εγώ πιστεύω ότι ο κόσμος έρχεται στα καλά του σε κάποια στιγμή. Τώρα, νομίζω ότι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν αρχίσει και συζητούν και να αμφισβητούν το ρόλο της Τρόικας στην Ευρώπη. Και προσοχή, δεν μιλάω για την Ελλάδα, ότι δηλαδή χρειαζόμαστε τα μέτρα, φυσικά και χρειαζόμαστε μεταρρυθμίσεις. Το θέμα είναι τι μέτρα λαμβάνονται.
Ο λαός γονάτισε και κάνει αυτά που έπρεπε να κάνει και ακόμα παραπάνω. Τώρα περιμένουμε και εμείς να δούμε κάποια σωτηρία.
Ένας εμφύλιο θα ήταν πιθανός σε αυτή τη συγκυρία;
Μου έχει περάσει από το μυαλό και πάλι όμως πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, γιατί είναι από αυτά που λέμε ότι δεν θέλουμε καν να τα συζητάμε. Χρειάζεται μία αυτοσυγκράτηση.
Είμαστε οι Έλληνες ρατσιστές;
Όχι εγώ δεν το πιστεύω. Άνθρωποι όπως είναι οι Έλληνες, που αγαπάνε τη ζωή, δεν γίνεται να είναι ρατσιστές. Τώρα πως έχουμε καταλήξει με ορισμένες απόψεις.. Εγώ όταν έρχομαι στην Ελλάδα μένω στην πλατεία Κολιάτσου. Και βλέπω πως είναι η κατάσταση εκεί. Το ότι με ενοχλούν κάποιες συμπεριφορές δε σημαίνει ότι είμαι ρατσιστής. Εγώ δεν πιστεύω ότι είμαστε ρατσιστές στο DNA μας.
Πώς βλέπετε τη θέση της αριστεράς σε ότι αφορά τον ρατσισμό;

δεν δέχομαι την Αριστερά να μονοπωλεί την ευαισθησία και την ανθρωπιά
Δεν δέχομαι την Αριστερά να μονοπωλεί την ευαισθησία και την ανθρωπιά και ότι όποιος δεν ανήκει σε αυτό τον χώρο δεν έχει δικαίωμα να μιλάει για αυτά τα πράγματα και είναι ρατσιστής. Αυτού του είδους το μονοπώλιο και το στιλ, με το οποίο μιλούν, εμένα με ενοχλεί.
Εγώ δεν κάνω σημαία αν δίνω λεφτά σε μια φτωχή οικογένεια και τα παίρνω από αλλού. Τσαντίζομαι με μερικούς που πουλάνε ευαισθησία, με την έννοια ότι θεωρούν πως εμείς είμαστε βολεμένοι, ή αδιάφοροι, ενώ εκείνοι – που ανήκουν σε έναν συγκεκριμένο πολιτικό χώρο – είναι οι μόνοι που διαθέτουν ευαισθησία για τους άλλους ανθρώπους. Αυτό δεν το δέχομαι…



συντάκτης του άρθρου
Ευαγγελία KακλειδάκηΕυαγγελία Kακλειδάκη, κοινωνιολόγος, δημοσιογράφος, section editor